Podziemne Trasy Turystyczne Szczecin

Pod peronami szczecińskiego dworca głównego kryje się sieć podziemnych korytarzy, która przez dziesięciolecia była niedostępna dla zwykłych mieszkańców. To co niegdyś służyło jako schron przeciwlotniczy podczas bombardowań, dziś można zwiedzić jako jedną z bardziej nietypowych atrakcji miasta. Podziemne Trasy Turystyczne w Szczecinie to nie tylko spacer pod ziemią – to przejście przez kilka warstw historii, od czasów wojennych po okres PRL-u.

Wejście znajduje się na pierwszym peronie dworca, przez przeszklony pawilon ze schodami prowadzącymi w dół. I właśnie ta lokalizacja – w samym centrum komunikacyjnym miasta – czyni to miejsce tak dostępnym.

Historia schronu pod szczecińskim dworcem

Schron powstał w 1943 roku, kiedy Szczecin – wówczas niemiecki Stettin – był regularnie bombardowany przez aliantów. Do budowy wykorzystano starsze podziemia fortyfikacji miejskich z XVIII wieku, które rozbudowano i przystosowano do nowych potrzeb. Pracowali przy tym polscy i francuscy robotnicy przymusowi, co dodaje temu miejscu jeszcze cięższy wymiar.

Obiekt nosił wtedy nazwę „Stettin HBF-Kirchplatz” i był jednym z większych cywilnych schronów w mieście. Gdy padały bomby, mieszkańcy schodzili tutaj z walizkami, dziećmi, z nadzieją że przetrwają kolejny nalot. Po wojnie schron służył jeszcze jako obiekt obrony cywilnej w czasach zimnej wojny – przystosowano go na wypadek ataku atomowego.

W 2014 roku podziemne korytarze schronu posłużyły jako plan filmowy dla produkcji „Wielka ucieczka na północ” w reżyserii Andrzeja Fadera. Film opowiada o dalszych losach alianckich lotników z kultowego amerykańskiego filmu z 1963 roku, którzy uciekali przez Szczecin do Anglii.

Trzy trasy tematyczne pod ziemią

Od 2021 roku zwiedzanie podzielono na trzy połączone ze sobą trasy tematyczne. Łącznie mowa o około dwóch kilometrach podziemnych korytarzy, choć poszczególne szlaki mają od 200 do 500 metrów. Każda trasa ma swoją odrębną tematykę, ale wszystkie tworzą spójną opowieść.

Trasa czerwona – II wojna światowa pokazuje jak wyglądało życie w schronie podczas nalotów. Na ławkach siedzą sylwetki ludzi, stoją walizki i dziecięce wózki, leży sprzęt ratowniczy. Z głośników dochodzą przytłumione odgłosy bombardowania i dźwięk syreny przeciwlotniczej. Zobaczysz tu też wystawy poświęcone historii fortyfikacji Szczecina, pracy przymusowej, zniszczeniom miasta oraz pierwszym dniom po przejęciu go przez Polskę w 1945 roku. Jest też zachowany plan zdjęciowy wspomnianego filmu o ucieczce lotników RAF.

Trasa „Zimna wojna” przenosi w czasy PRL-u i pokazuje jak funkcjonował schron przeciwatomowy. To już zupełnie inna epoka – chociaż groźba wisiała w powietrzu, życie toczyło się swoim rytmem.

„Selfie z PRL-em” to najbardziej interaktywna część. Wielkoformatowe zdjęcia, mural 3D, instalacje fluorescencyjne – można tu zrobić sporo ciekawych fotek na Instagram. To lżejszy akcent po ciężkiej wojennej historii.

Co konkretnie zobaczysz podczas zwiedzania

Galeria liczy ponad 70 wystaw tematycznych. Wszystkie są opisane w trzech językach – po polsku, angielsku i niemiecku. Przy wielu z nich słychać tła dźwiękowe, które budują odpowiedni klimat. Są zdjęcia przedwojennego i powojennego Szczecina, dzięki którym widać skalę zniszczeń. Jest też sztuka współczesna inspirowana tematyką wojny i podziemi.

Każdy zwiedzający musi założyć kask – sufity są miejscami niskie, a korytarze wąskie. Na początku dostaniesz przewodnik, który pomoże zorientować się w trasach. Oznakowanie jest czytelne, więc trudno się zgubić, choć atmosfera w podziemiach potrafi być przytłaczająca.

Autentyczność miejsca robi wrażenie. To nie jest muzeum zbudowane od podstaw – to prawdziwy schron z oryginalnymi elementami konstrukcji. Wilgoć, chłód, ciasne przejścia – wszystko to daje poczucie jak mogło być tutaj podczas wojny.

Dla kogo jest ta atrakcja

Podziemne trasy sprawdzą się przede wszystkim dla miłośników historii XX wieku. Jeśli interesują cię II wojna światowa, zimna wojna, architektura militarna – to miejsce jest dla ciebie. Rodziny z dziećmi też mogą tu zajrzeć, choć warto przygotować młodszych na ciemne korytarze i ciężką tematykę.

Osoby z klaustrofobią lub problemami z poruszaniem się mogą mieć trudności – są schody, wąskie przejścia, niska temperatura. Nie jest to miejsce przystosowane w pełni dla osób na wózkach inwalidzkich.

Łączna długość wszystkich korytarzy wynosi około 2 kilometrów. Trasa czerwona zajmuje około godziny, ale jeśli chcesz zobaczyć wszystkie trzy szlaki i spokojnie przeczytać opisy, zarezerwuj sobie przynajmniej półtorej godziny.

Informacje praktyczne – bilety, godziny, dojazd

Wejście do Podziemnych Tras Turystycznych znajduje się przy ulicy Kolumba 2, dokładnie na pierwszym peronie dworca Szczecin Główny. Wchodzi się przez przeszklony pawilon ze schodami w dół. W holu dworca są bankomaty i toalety, co może się przydać przed zwiedzaniem.

Bilety można kupić wyłącznie w kasie przy wejściu do galerii wystaw. Od 2021 roku cena obejmuje zwiedzanie wszystkich trzech tras tematycznych. Posiadacze Szczecińskiej Karty Turystycznej (STC) otrzymują 20% zniżki od ceny biletu normalnego.

Zwiedzanie jest możliwe zarówno indywidualnie, jak i w grupach zorganizowanych. Dla grup poniżej 15 osób obowiązują zasady zwiedzania indywidualnego. Kontakt telefoniczny pod numerem 605 433 433 pozwala uzyskać aktualne informacje o godzinach otwarcia i cenach.

Dojazd nie stanowi problemu – dworzec główny jest węzłem komunikacyjnym miasta. Dochodzą tu tramwaje, autobusy miejskie i regionalne, a dla zmotoryzowanych w pobliżu są parkingi. Z centrum miasta można dojść pieszo w kilkanaście minut.

Warto wiedzieć przed wizytą

Pod ziemią panuje stała, niska temperatura – nawet latem warto mieć ze sobą bluzę lub kurtkę. Oświetlenie jest przygaszone, co buduje klimat, ale może utrudniać czytanie opisów osobom słabiej widzącym. Warto mieć naładowany telefon jeśli planujesz robić zdjęcia, choć zasięg może być ograniczony.

Niektóre efekty dźwiękowe – zwłaszcza syreny i odgłosy bombardowania – mogą być intensywne dla wrażliwych osób. Dzieci warto na to przygotować.

Po zwiedzaniu można jeszcze pospacerować po okolicy dworca – w pobliżu znajduje się Plac Solidarity z charakterystycznymi kolorowymi kamieniczkami oraz wiele punktów gastronomicznych.