Wystawa Eureka i Planetarium Szczecin

W Szczecinie działa coś, co sprawia, że nauka przestaje być nudną teorią z podręczników – Fundacja Eureka prowadzi interaktywne wystawy, gdzie eksponaty są po to, żeby ich dotykać, testować i eksperymentować. Główną siedzibą jest wystawa przy ulicy Ściegiennego, ale prawdziwą gwiazdą całego projektu pozostaje Eureka Astronomiczna z planetarium cyfrowym, umieszczona w wieży Muzeum Narodowego przy Wałach Chrobrego. To miejsce, gdzie dzieci przestają wierzyć w to, że fizyka to nudny przedmiot, a dorośli przypominają sobie, że nauka potrafi fascynować.

Trzy wystawy – trzy różne światy nauki

Fundacja Eureka stworzyła w Szczecinie system trzech odrębnych wystaw, z których każda koncentruje się na innym aspekcie nauki. Eureka Główna przy ulicy Ściegiennego to największa z nich – około 50 interaktywnych eksponatów pokazujących zjawiska fizyczne, które znamy z codziennego życia, ale rzadko zastanawiamy się nad ich mechaniką. Akustyczny telefon, piłka unosząca się w strumieniu powietrza, zakrzywienie promienia świetlnego w szkle – wszystko to można samodzielnie przetestować.

Nie każdy wie, że ta wystawa posiada unikatową w skali Polski ekspozycję „Atomowa Eureka”. Składają się na nią modele jądra atomowego (tzw. krążki Stelmacha), interaktywny model wirówki uranowej oraz model krzywej rozpadu promieniotwórczego. To rzadkość, żeby tak zaawansowane zagadnienia fizyki jądrowej przedstawić w formie, którą można dotknąć i zobaczyć na własne oczy.

Fundacja opiekuje się również dwoma z dziesięciu najpiękniejszych doświadczeń z fizyki zlokalizowanych w Szczecinie – doświadczeniem Younga w ogrodzie Schroniska Młodzieżowego CUMA oraz wahadłem Foucaulta w wieży widokowej Bazyliki Archikatedralnej św. Jakuba.

Druga wystawa, Eureka Ruchu, znajdowała się w Muzeum Techniki i Komunikacji i liczyła około 20 interaktywnych eksponatów związanych z ruchem. Wśród najpopularniejszych były magiczna walizka, kamień celtycki czy rower ekologiczny przetwarzający energię mięśni na energię elektryczną. Niestety, ta część ekspozycji została zamknięta w czerwcu 2020 roku.

Planetarium cyfrowe w wieży muzeum

Eureka Astronomiczna to zupełnie inna kategoria wrażeń. Planetarium mieści się w wieży Muzeum Narodowego przy Wałach Chrobrego 3 i oferuje dwa typy seansów. Pierwszy to klasyczne pokazy astronomiczne – pod kopułą pojawiają się układy współrzędnych sferycznych, gwiazdozbiory, planety, galaktyki i inne obiekty kosmiczne. Seans prowadzony jest na żywo przez prezentera, który dostosowuje poziom wykładu do wieku słuchaczy. To może być lekcja dla szkolnej wycieczki albo bardziej zaawansowana prezentacja dla starszych.

Drugi typ to specjalne filmy popularnonaukowe przygotowane tak, by można je wyświetlać na kopule. Widz ma wrażenie, że znajduje się w środku akcji – podobnie jak w kinie IMAX. Niektóre pokazy wzbogacone są o efekty laserowe łączące światło i dźwięk, co robi wrażenie zwłaszcza na młodszych widzach.

Co jeszcze zobaczysz na wystawie astronomicznej

Planetarium to główny eksponat, ale nie jedyny. Na wystawie można podziwiać spektakularne obrazy powierzchni Słońca z teleskopu Europejskiej Agencji Kosmicznej SOHO. Obraz ma ponad trzy metry średnicy, ma charakter przestrzenny i powstaje przy pomocy komputera, telewizora oraz specjalnego systemu luster. To imponujące, jak technologia pozwala przenieść coś tak odległego wprost przed oczy zwiedzających.

Jedną z atrakcji jest wirujący model Ziemi o średnicy kilku metrów. Dzieci są nim zachwycone, bo taki gigantyczny globus robi wrażenie. Przygotowano też mniejszy globus o średnicy 50 centymetrów ilustrujący pole magnetyczne naszej planety – zbliżając do niego kompas, można zaobserwować, jak igła magnetyczna ustawia się dokładnie tak, jak w przypadku prawdziwego pola magnetycznego Ziemi.

Oprócz tego znajdziemy tu duży model sondy SOHO i wiele innych eksponatów związanych z astronomią i eksploracją kosmosu.

Dla kogo te wystawy

Przede wszystkim dla rodzin z dziećmi, które szukają czegoś więcej niż tradycyjne muzeum. Dzieci niecierpliwiące się podczas oglądania zwykłych ekspozycji tutaj znajdą ujście dla swojej energii – wszystko można dotykać, testować, uruchamiać. Instrukcje pod każdym eksponatem wyjaśniają, jak przeprowadzić doświadczenie, więc zwiedzanie odbywa się w dużej mierze samodzielnie.

Wystawy sprawdzą się też jako punkt programu dla grup szkolnych. Planetarium oferuje seanse dostosowane do wieku uczestników, więc zarówno przedszkolaki, jak i licealiści znajdą tu coś dla siebie. To nauka przez zabawę w najlepszym wydaniu.

Maksymalnie na wystawie astronomicznej może przebywać jednocześnie 33 osoby, co zapewnia komfortowe warunki zwiedzania bez tłoku.

Dorosłym bez dzieci też może się tu podobać, zwłaszcza jeśli interesują się nauką lub po prostu szukają nietypowej atrakcji w Szczecinie. Seanse planetaryjne potrafią być naprawdę wciągające, a filmy wyświetlane na kopule zapewniają wrażenia porównywalne z najlepszymi kinami.

Jak wygląda zwiedzanie

Ważna informacja: wystawa astronomiczna działa wyłącznie na wcześniejszą rezerwację. Bez rezerwacji wystawa jest zamknięta i nie ma możliwości odwiedzin. Obsługa Fundacji Eureka jest obecna tylko podczas zarezerwowanych wizyt. Seanse dla grup zorganizowanych (minimum 10 osób) odbywają się od wtorku do niedzieli, ale trzeba wcześniej ustalić dostępny termin.

Zwiedzanie indywidualne jest możliwe tylko przez dołączenie się do grupy zorganizowanej – o dostępnych terminach można dowiedzieć się telefonicznie w głównej siedzibie Fundacji przy ulicy Ściegiennego 42 lub mailowo. Rezerwacja jest aktualna dopiero po zatwierdzeniu przez Fundację.

Czas zwiedzania wystawy wraz z seansem planetaryjnym może potrwać do 90 minut. To wystarczająco dużo, żeby spokojnie obejrzeć wszystkie eksponaty i w pełni wykorzystać możliwości planetarium.

Informacje praktyczne – ceny, godziny, dojazd

Ceny biletów:

• Bilet normalny: 15 zł
• Bilet ulgowy: 10 zł
• Grupy zorganizowane: bilet ulgowy 10 zł za osobę bez względu na wiek uczestników
• Opiekunowie grup zorganizowanych: wstęp wolny

Bilety można nabyć w kasie Muzeum Narodowego w Szczecinie przy ulicy Wały Chrobrego 3, ale wcześniej trzeba dokonać rezerwacji telefonicznej.

Godziny otwarcia: Seanse odbywają się od wtorku do niedzieli w godzinach pracy Muzeum Narodowego, ale tylko po wcześniejszej rezerwacji. Fundacja zastrzega sobie prawo do odwołania seansu z powodów technicznych.

Lokalizacja: Eureka Astronomiczna mieści się w wieży Muzeum Narodowego przy ulicy Wały Chrobrego 3 w Szczecinie. To reprezentacyjna część miasta, tuż nad Odrą, w pobliżu innych atrakcji turystycznych. Główna siedziba Fundacji z wystawą Eureka Główna znajduje się przy ulicy Księdza Piotra Ściegiennego 42 (róg Bohaterów Warszawy, w pobliżu sklepu Netto).

Kontakt: Rezerwacji i informacji udziela Fundacja Eureka telefonicznie (+48 91 350 78 12 lub 795 111 084) oraz mailowo ([email protected]).

Dojazd: Do Wałów Chrobrego można dojechać komunikacją miejską – w pobliżu znajdują się przystanki autobusowe i tramwajowe. Parking w okolicy bywa trudny do znalezienia w weekendy i sezonie turystycznym, warto to uwzględnić planując wizytę.